1. Vai trò của pH trong bể hiếu khí
Trong hệ thống xử lý nước thải bằng công nghệ bùn hoạt tính, pH là thông số cực kỳ quan trọng. Giá trị pH ổn định (thường 6.5 – 8.0) giúp vi sinh hiếu khí hoạt động hiệu quả, đảm bảo quá trình phân hủy BOD, COD và nitơ diễn ra tối ưu. Nếu pH biến động quá mạnh, vi sinh dễ bị ức chế, hiệu quả xử lý giảm và nước thải đầu ra không đạt chuẩn.
2. Nguyên nhân làm thay đổi pH trong bể hiếu khí
2.1. Quá trình nitrat hóa (nitrification)
- Khi vi khuẩn oxy hóa NH₄⁺ thành NO₂⁻ và NO₃⁻, quá trình này giải phóng ion H⁺.
- Hệ quả: pH giảm nhanh, đặc biệt trong nước thải có hàm lượng amoni cao (thủy sản, thực phẩm, chăn nuôi).
2.2. Quá trình hô hấp vi sinh
- Vi sinh hiếu khí phân hủy BOD và giải phóng CO₂.
- CO₂ hòa tan tạo thành H₂CO₃ → làm pH giảm.
- Nếu sục khí mạnh, CO₂ thoát ra ngoài → pH có thể tăng nhẹ.
2.3. Quá trình khử nitrat (denitrification)
- Nếu trong bể có vùng thiếu oxy cục bộ, vi sinh khử nitrat sẽ tiêu thụ H⁺ và sinh kiềm.
- Kết quả: pH tăng trở lại.
2.4. Tảo và vi sinh quang hợp
- Ban ngày: tảo quang hợp hút CO₂ → pH tăng.
- Ban đêm: tảo hô hấp thải CO₂ → pH giảm.
- Tạo dao động pH theo chu kỳ ngày/đêm.
2.5. Ảnh hưởng của kiềm (Alkalinity)
- Kiềm (CaCO₃, HCO₃⁻) đóng vai trò đệm.
- Nếu kiềm thấp → pH dễ dao động mạnh.
- Nếu kiềm cao, pH ổn định hơn.
2.6. Hóa chất bổ sung
- PAC, phèn nhôm, H₂SO₄ → làm giảm pH.
- NaOH, Ca(OH)₂, Na₂CO₃ → làm tăng pH.
3. Cách khắc phục và ổn định pH trong bể hiếu khí
- Theo dõi pH thường xuyên (online hoặc 2 – 3 lần/ngày).
- Duy trì kiềm 50 – 200 mg/L CaCO₃ để ổn định hệ vi sinh.
- Bổ sung vi sinh xử lý chuyên dụng như:
- Vi sinh IMWT: men vi sinh tổng hợp, tăng khả năng phân hủy hữu cơ và ổn định môi trường.
- Vi sinh Quick Start: khởi động nhanh vi sinh hiếu khí, giảm sốc tải, duy trì pH ổn định.
- Điều chỉnh chế độ sục khí: tránh CO₂ tích tụ gây giảm pH.
- Bổ sung hóa chất kiềm nhẹ (NaHCO₃, CaCO₃) khi pH giảm sâu.
4. Kết luận
pH trong bể hiếu khí có thể thay đổi do nhiều nguyên nhân: nitrat hóa, hô hấp vi sinh, hoạt động của tảo, độ kiềm và hóa chất bổ sung. Việc duy trì pH ổn định là chìa khóa để hệ vi sinh phát triển bền vững. Sử dụng sản phẩm vi sinh chất lượng như IMWT và Quick Start từ Flash CT sẽ giúp hệ thống xử lý nước thải vận hành hiệu quả, đầu ra luôn đạt chuẩn.
FAQ – Câu hỏi thường gặp
1. pH bao nhiêu là tối ưu cho bể hiếu khí?
👉 Trong khoảng 6.5 – 8.0 là tối ưu, đặc biệt 7.0 – 7.5 giúp vi sinh hoạt động mạnh nhất.
2. Nếu pH xuống dưới 6.0 có nguy hiểm không?
👉 Có. Vi sinh hiếu khí bị ức chế, nitrat hóa giảm mạnh, bùn dễ chết và nổi bọt.
3. Khi pH giảm, nên xử lý thế nào?
👉 Kiểm tra kiềm, bổ sung NaHCO₃ hoặc vôi nhẹ, kết hợp tăng cường vi sinh Quick Start để tái cân bằng hệ.
4. Dùng IMWT có giúp ổn định pH không?
👉 Có. IMWT chứa chủng vi sinh chuyên phân hủy hữu cơ và điều hòa hệ vi sinh, giúp pH trong bể hiếu khí ít dao động hơn.
