Trong quá trình vận hành hệ lọc tuần hoàn RAS, bên mình gặp khá nhiều trường hợp giá thể Kaldnes bị đen sau một thời gian sử dụng, nước nhớt và nhiều bùn tích tụ trong bể lắng.
Đi kèm với đó là hiện tượng nước trong hệ lọc không còn trong như lúc đầu, bể hiếu khí xuất hiện nhiều bọt trắng khó tan và bề mặt nước có cảm giác không sạch.
Đây là một trong những dấu hiệu khá phổ biến cho thấy hệ vi sinh trong giá thể Kaldnes đang suy yếu hiệu suất xử lý giảm.
Khi nào cần chú ý đến giá thể Kaldnes?
Thông thường khi hệ vi sinh hoạt động tốt, giá thể Kaldnes sẽ có màu nâu đỏ hoặc nâu vàng khá đẹp. Ngược lại, khi gặp hiện tượng giá thể kaldnes bị đen thường đi kèm các dấu hiệu như:
- Bạt lót, thành bể bị nhớt nhiều
- Bể sục khí nổi bọt trắng khó tan
- Nước không còn trong, có mùi tanh hôi
thì đa số liên quan đến việc chất thải ô nhiễm trong nước không được xử lý hiệu quả, hệ vi sinh gặp vấn đề.
Nguyên nhân khiến giá thể Kaldnes bị đen trong hệ RAS
Qua nhiều vận hành thực tế, Flash thấy giá thể kaldnes bị đen thường đi kèm các vấn đề sau:
- Túi lọc cơ học quá bẩn, không vệ sinh thường xuyên dẫn đến bùn tích tụ.
- Bể lắng tích tụ nhiều bùn, không bơm xả bùn đều đặn.
- Nước không được trong sau khi lọc.
- Hệ vi sinh Nitrat hóa bị yếu sau thời gian dài vận hành.
- Chất thải tăng cao trong nước làm nước xuất hiện bọt khó tan.
- pH trong bể sinh học không ổn định.
Khi lượng chất thải như phân, thức ăn thừa tích tụ nhiều, kết hợp vi sinh tốt suy yếu dầu và bị thay thế bởi các nhóm vi khuẩn xấu. Đây cũng là lúc giá thể kaldnes bắt đầu đen dần và nước sau xử lý không được sạch.
Trường hợp thực tế bên mình xử lý
Nhiều bạn vận hành hệ lọc tuần hoàn RAS sau thời gian vận hành gặp tình trạng giá thể chuyển đen gần toàn bộ. Nước không còn trong, bể hiếu khí nổi khá nhiều bọt trắng khó tan, lớp Biofilm trong giá thể gần như mất màu nâu đỏ đặc trưng.
Sau khi kiểm tra, nguyên nhân chính thường đến từ túi lọc giữ bùn quá lâu sinh độc tố. Bể lắng không được bơm xả bùn định kỳ và chất thải quá nhiều vi sinh không xử lý kịp.
xem thêm: Hệ thống lọc nước tuần hòa RAS
Làm sao để phục hồi hệ vi sinh Kaldnes
1. Vệ sinh lại hệ lọc cơ học
Đầu tiên cần làm là giặt sạch túi lọc, đây là nơi phát sinh ô nhiễm ghê gớm. Sau đó phải xả bỏ bùn trong bể lắng định kỳ tránh hiện tượng vi sinh chết gây tái ô nhiễm.
Đây là bước khá quan trọng vì nếu bổ sung vi sinh mới mà các vấn đề trên còn tồn tại thì cũng khó xử lý.
2. Bổ sung lại vi sinh có lợi
Bên mình sử dụng kết hợp vi sinh Aquacure Tabs để hỗ trợ giảm bùn hữu cơ và vi sinh Pond Start để phục hồi hệ vi sinh xử lý Amoni và Nitơ. Thời gian bổ sung lại chỉ khoảng 7 ngày là hệ vi sinh đã hồi phục.
Mục tiêu là tạo lại hệ vi sinh khỏe mạnh, vi sinh khỏe sẽ tạo ra lớp biofilm và giúp chúng bám dính lại giá thể. Khi đó giá thể sẽ chuyển qua màu nâu đỏ trở lại.
3. Bổ sung thêm đường cát để kích hoạt vi sinh
Trong giai đoạn đầu phục hồi, bên mình hướng dẫn bổ sung khoảng 100–200g đường cát bể kaldnes. Giúp tạo nguồn carbon dễ hấp thụ này giúp hệ vi sinh phát triển nhanh hơn sau khi vệ sinh lại hệ lọc.
Tuy nhiên chỉ nên dùng lượng vừa phải để tránh nước bị đục hoặc tiêu hao oxy quá mạnh.
Kết quả sau khoảng 1 tuần
Sau khoảng 1 tuần vận hành lại giá thể bắt đầu chuyển sang màu nâu đỏ, bọt trắng trên bể hiếu khí giảm dần. Kiểm tra nước đầu ra trong rõ rệt và đặc biệt là đã có lớp vi sinh màu nâu đỏ trở lại trên giá thể.
Một điều nhiều hệ RAS thường bỏ quên
Nhiều hệ đầu tư khá mạnh cho thiết bị nhưng lại chưa chú ý đúng mức đến phần lọc cơ học và nuôi cấy vi sinh. Trong khi thực tế túi lọc bẩn, Bể lắng đầy bùn tích tụ lâu ngày mới là nguyên nhân làm hệ vi sinh suy yếu nhanh nhất.
Vi sinh khỏe không chỉ phụ thuộc vào việc bổ sung men vi sinh mà còn phụ thuộc việc vận hành các công trình trong đó.
Như vậy, Khi thấy giá thể vi sinh kaldnes chuyển màu đen, nước nhớt nhiều, nổi bọt trắng khó tan, có mùi hôi… thì nên kiểm tra ngay phần lọc cơ học và lượng bùn tích tụ trong hệ trước khi xử lý sâu hơn.
Các trường hợp nếu xử lý sớm đều có thể phục hồi hệ vi sinh khá nhanh mà chưa cần thay toàn bộ giá thể hay vệ sinh hệ lọc.
